منوچهر اميرى

مقدمهء كتاب 16

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه‍ ) ( فارسى )

در جلد دوم تعليقاتى دربارهء حرف دال تا ياء نوشته است « 1 » . در 1859 زليگمان چاپ سربى زيبائى از روى نسخهء خطى اسدى كه « طابق النعل بالنعل با نسخهء خطى موافق است » در وين به چاپ رساند كه امروز يك نسخه از آن در كتابخانهء سنا محفوظ است . وى مقدمه‌اى نيز به زبان لاتينى به اين چاپ افزوده است . در سال 1892 يكى از دانشمندان باكو به نام دكتر عبد الخالق آخو - ندوف كه شرحى درباره الابنيه نوشته و عنوان رسالهء دكترى خود قرار داده بود آن را منتشر كرد « 2 » . آخوندوف پس از دو سه سال ترجمهء آلمانى الابنيه را به ضميمه « شرحى » كه پيش از اين نام بردم به انضمام يادداشت‌ها و شروحى از چند تن ديگر از دانشمندان اروپائى معاصر خود در 481 صفحه انتشار داد « 3 » . در 1329 شمسى شادروان استاد احمد بهمنيار الابنيه را با نوشتن حواشى مختصر و مفيد آمادهء چاپ كرد كه در سال 1347 به اهتمام آقاى حسين محبوبى اردكانى از طرف دانشگاه تهران « چاپ » و در مرداد ماه سال بعد ( 1348 ) منتشر شد .

--> ( 1 ) - مآخذ و منابع زليگمان بنا به تصريح خود او كتابهاى ذيل بوده است : الف - برهان قاطع ، چاپ كلكته ، 1818 . ب - الفاظ الادويه به اهتمام گلادوين Fr . Gladwin : كلكته ، 1793 . ج - مفردات طبى هندوستان ( به انگليسى ) به قلم اينسلى : Materia Indica by W , Ainslie , London , 1826 . ( 2 ) - عنوان اين رساله چنين است : Commentar Zum Sogennanten Liber tundamen torum - inagural Disse - ابو منصور موفق بن على الهروى pharmacologie des rtation von Abdul - Achundow ( Dorpat , 1892 ) . يك جلد از اين كتاب در كتابخانهء استاد مجتبى مينوى محفوظ است ، با دوازده رسالهء ديگر در يك مجلد سبزرنگ به عنوان ذيل : Thirteen German Tracts on the East ( 3 ) - نام اين كتاب در فهرست مآخذ و مراجع اروپائى اين رساله ( رقم 1 ) نوشته شده است .